ENO

ประเทศญี่ปุ่นเป็นหนึ่งในประเทศที่มีเส้นทางรถไฟครอบคลุมมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก มีเส้นทางการเชื่อมต่อเป็นเครือข่ายหลายระดับด้วยกัน อาทิ รถไฟวิ่งระหว่างเมืองสู่สนามบินเชื่อมต่อคนในประเทศสู่โลกกว้าง รถไฟความเร็วสูงเชื่อมต่อจังหวัดและภูมิภาค รถไฟในเมือง รถไฟระดับจังหวัด รถไฟวิ่งสู่แหล่งท่องเที่ยวสำคัญของภูมิภาค การคมนาคมด้วยรถไฟจึงเป็นเส้นเลือดหลักในการกระจายความเจริญไปสู่พื้นที่ต่าง ๆ ของประเทศ เชื่อไหมครับว่าแม้จะมีเส้นทางครอบคลุมขนาดนี้รถไฟของญี่ปุ่นยังมีการขยายออกไปอีกหลายเส้นทางเพื่อให้ประชาชนเดินทางได้อย่างรวดเร็วยิ่งขึ้น จังหวัดคุมะโมะโตะบนเกาะคิวชูทางตอนใต้ของประเทศเป็นตัวอย่างที่ดีของการเตรียมพร้อมของผู้คนสำหรับเรื่องนี้ ย้อนไปเมื่อก่อนปี 2009 ทันทีที่รู้ข่าวว่ารถไฟความเร็วสูงชินคันเซนกำลังจะมีเส้นทางวิ่งผ่านจังหวัดและเมืองแห่งนี้ หน่วยงานท้องถิ่นรวมถึงประชาชนไม่นิ่งเฉยนอนใจเพราะรู้ดีว่าจังหวัดของพวกเขากำลังจะเป็นแค่สถานีทางผ่าน ผู้คนจะไปท่องเที่ยวที่อื่นทั้งที่จังหวัดและเมืองคุมาโมะโตะมีแหล่งท่องเที่ยว สินค้าทางการเกษตร และของดีมากมาย ชาวเมืองคุมาโมะโตะจึงให้ความสำคั...

               ย่านใจกลางเมืองกรุงเทพโดยเฉพาะบริเวณแนวรถไฟฟ้า ช่วงนี้มองไปทางไหนก็เห็นอาคารสูงแข่งกันขึ้นโครงการเต็มไปหมดส่วนใหญ่เป็นคอนโดมิเนียม ด้วยข้อจำกัดของราคาที่ดินทำให้รูปแบบที่อยู่อาศัยในเมืองใหญ่เปลี่ยนไปอยู่ร่วมกันทางแนวตั้งเหมือนเมืองใหญ่อีกหลายเมือง แต่สิ่งที่บ้านเราต่างและกำลังสวนกระแสกับเมืองใหญ่ในประเทศที่พัฒนาแล้ว คือ การขาดพื้นที่ว่างของเมืองโดยเฉพาะสวนสาธารณะและพื้นที่สีเขียว  ถ้าถามว่าทิศทางของสวนและพื้นที่สีเขียวในหลายๆ เมืองใหญ่ทั่วโลกไปทางไหนกัน ผมพอสรุปได้ว่า สวนไปทางแนวตั้ง และสวนไปทางแนวนอน สวนแนวตั้ง ต้องลืมภาพว่าเอากระถางต้นไม้ไปเรียงหรือแขวนบนผนัง แต่เกิดจากความก้าวหน้าทางการออกแบบอาคารออกแบบให้รองรับการเติบโตของต้นไม้ สร้างระบบนิเวศให้เหมาะสมกับการเจริญเติบโตของพืชพรรณไม้บนอาคาร ครั้งหนึ่งมีโอกาสได้ไปเดินดู “ ACROS Fukuoka Prefectural International Hall ” เป็นอาคารที่สร้างขึ้นเพื่อเป็นที่ทำงานทางราชการ เป็นที่แลกเปลี่ยนวัฒนธรรมในระดับนานาชาติ ด้วยข้อจำกัดของการหาที่ดินทำให้อาคารนี้ถูกสร้างขึ้นบนพื้นที่ส...

วันฟ้าใสช่วงสุดสัปดาห์กลางเดือนมกราคมที่ผ่านมา บ้านบ่อสร้างดูผู้คนคึกคักกว่าที่ผ่านมา ถนนถูกปิดเพื่อเป็นพื้นที่สำหรับคนเดิน ร่มสีสันสดใสถูกประดับเหมือนลอยอยู่บนท้องฟ้าพร้อมเวทีการแสดง ร้านค้าในชุมชนนำร่มมาตกแต่งอย่างสวยงาม “เทศกาลร่มบ่อสร้างและหัตถกรรมสันกำแพง ครั้งที่ 34 ” โดยงานปีนี้จัดขึ้นภายใต้แนวคิด “ร่มเย็นด้วยบารมี 9 สู่ 10” ภายในงานได้มีการจัดกิจกรรมต่างๆ มากมาย สาเหตุเริ่มแรกของการจัดงานเทศกาลร่มบ่อสร้างมาจากชาวบ้านที่ทำร่มมีรายได้ต่ำและคิดละทิ้งการทำร่มหันไปประกอบอาชีพอื่น หน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องจึงได้เข้ามามีบทบาทอนุรักษ์และฟื้นฟู และจัดงานเทศการขึ้นตั้งแต่ปี 2529 จนปัจจุบัน ย้อนอดีตไปประมาณ 200 ปีมาแล้ว ร่มบ่อสร้างเริ่มจาก พระอินถา ภิกษุประจำวัดบ่อสร้าง ธุดงค์ใกล้ชายแดนพม่า มีชาวบ้านใจบุญนำกลดมาถวายเพื่อใช้ป้องกันแดดฝน เมื่อได้เห็นกลดแปลกตามีลักษณะเหมือนร่มใช้กันแดดกันฝนได้ ทำจากวัสดุหาง่ายและพกพาได้สะดวกจึงขอศึกษาวิธีการทำร่มและนำกลับมาเผยแพร่ยังบ้านบ่อสร้าง ชาวบ้านต่างสนใจการเรียนทำร่มเป็นจำนวนมากโดยผู้ชายเรียนการทำโครงร่มโดยใช้ไม้บงหรือไม้ไผ่ ผู้หญิงศึกษาก...

วันฟ้าใสอากาศเย็นสบายกลางเดือนธันวาคม 2559 ช่วงเวลาส่งท้ายปี ผมได้มีโอกาสพานักศึกษา มาศึกษาดูงานเรียนรู้วิถีชุมชน ณ โครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่ตามพระราชดำริ ดอยฟ้าห่มปก อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ โครงการนี้เกิดจากพระราชเสาวนีย์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ที่ให้ราษฎรยากไร้และสมัครใจเข้าร่วมโครงการฯ ได้มีที่อยู่ที่ทำกินเป็นหลักแหล่ง พัฒนาคุณภาพชีวิตราษฎรให้ดีขึ้น รวมทั้งบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมตามแนวทางคนอยู่ร่วมกับป่า อนุรักษ์และฟื้นฟูสภาพต้นน้ำให้มีความอุดมสมบูรณ์ โดยมีราษฎร 3 ชนเผ่า อาข่า มูเซอ และลีซอ บนโครงการนั้นชุ่มชื้นมาก ชุ่มชื้นทั้งจากสภาพป่าที่ยังคงเขียวขจีมีสายน้ำไหลเย็นคอยหล่อเลี้ยงป่าและผู้คน ชุ่มชื้นทั้งจากน้ำใจของผู้คน ทั้งจากเจ้าหน้าที่ในโครงการและชาวบ้านที่ดูแลและให้ความรู้พวกเราเป็นอย่างดี “เพราะน้ำคือชีวิต” กิจกรรมที่พวกเรารู้สึกดีแม้จะเป็นการได้ลองทำครั้งแรกและต้องเดินเข้าไปในป่า คือการได้ร่วมแรงร่วมใจสร้างฝายทดน้ำเพื่อนำมาใช้กับชุมชนยามหน้าแล้ง นอกจากนั้นฝายยังทำหน้าที่ช่วยลดการชะล้างพังทลายของดินและลดความรุนแรงของกระ...

สัมภาษณ์รายการ RSU News Talk : Open House "RSU experienee 2016" เกี่ยวกับหลักสูตรคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต ขอให้น้องๆ มีใจรัก ครอบครัวเราต้อนรับทุกคนครับ

ย้อนไปเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2557 ณ หมู่บ้านย่านสันกำแพง จำได้ว่าตอนนั้นกำลังอยู่ในห้องน้ำ อยู่ดีๆ ก็รู้สึกตัวโยกไปเอียงมา แอบคิดในใจว่าหรือเราจะหน้ามืด ทันใดนั้นคนในบ้านก็ตะโกนว่า”แผ่นดินไหว” ตอนนั้นทำอะไรไม่ถูกได้แต่รีบหนีออกจากพร้อมอุ้มหมามายืนบนถนนอย่างทุลักทุเล บอกตามตรงว่าทำอะไรไม่ถูก นั้นคือเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ล่าสุดของภาคเหนือ ขนาดแผ่นดินไหว 6.3 ที่มีจุดศูนย์กลางอยู่บริเวณ ตำบลดงมะดะ อำเภอแม่ลาว จังหวัดเชียงราย ซึ่งเป็นแผ่นดินไหวที่เกิดจากการเคลื่อนตัวของกลุ่มรอยเลื่อนพะเยา หากจำกันได้การเกิดแผ่นดินไหวดังกล่าวมีความรุนแรงและเกิดขึ้นใกล้แหล่งชุมชนก่อให้เกิดความเสียหายของสิ่งปลูกสร้างเป็นจำนวนมากโดยเฉพาะ ถนน อาคารและบ้านเรือน ครั้งนั้นเองที่ผู้เขียนรู้เลยว่าพวกเราไม่เคยเรียนรู้และเตรียมพร้อมรับมือกับเหตุการณ์แบบนี้เลยทั้งในด้านการป้องกัน และ การปฏิบัติตัวเมื่อเกิดแผ่นดินไหว ถัดมาแค่หนึ่งปีผมเจอแผ่นดินไหวจังๆ อีกครั้งตอนอยู่โตเกียว ในวันที่ 25 พฤษภาคม 2558 ขนาดแผ่นดินไหว 5 . 5 ตอนนั้นกำลังเดินออกจากอาคาร Tokyo Skytree ด้วยความแปลกใจว่าทำไมอยู่ดีๆ รถไฟก็หยุดวิ่ง...

ได้ฟังประโยคเด็ด Small is Beautiful . Small is Powerful . Small is Wonderful “ยิ่งเล็กยิ่งสวยงาม ยิ่งเล็กยิ่งทรงพลัง ยิ่งเล็กยิ่งวิเศษ” โดยคุณ แจ็ค หม่า ผู้ก่อตั้งและประธานกลุ่มบริษัทอาลีบาบาได้พูดไว้ในการประชุมสุดยอดกรอบความร่วมมือเอเซีย คำพูดนี้เหมือนฝากไว้ให้กับผู้ประกอบการรายเล็กได้หัวใจพองโตว่าเศรษฐกิจของโลกนี้ยังไม่ถึงทางตันแถมยังเป็นการสนับสนุนโมเดล “ไทยแลนด์ 4 . 0 ” โมเดลใหม่ของการปฏิรูปเศรษฐกิจ เข็มทิศหรือแนวทางของประเทศที่กำลังดำเนินไปเพื่อแก้ปัญหา “ประเทศไทย 3 . 0 ” ที่เน้นอุตสาหกรรมหนักที่ไม่อาจนำพาประเทศพัฒนาไปมากกว่านี้ทำให้ประชาชนทั่วไปติดกับดักรายได้ปานกลาง ( Middle Income Trap ) ความเหลื่อมล้ำของผู้คนในสังคม โดยรายได้เฉลี่ยของคนไทยในปี พ.ศ. 2558 อยู่ที่ 203,306 บาท จัดเป็นอันดับ 4 ของอาเซียน และ อันดับ 82 ของโลก ถึงเวลาเปลี่ยนจากทำมากได้น้อยเข้าสู่ยุคทำน้อยได้มากโดยอาศัยเทคโนโลยีนวัตกรรมความคิดสร้างสรรค์ แนวโน้มธุรกิจในอนาคตจะขนาดเล็กลงแต่มีประสิทธิภาพมากขึ้น ระบบ E - commerce และระบบ Logistics กำลังก้าวเข้ามีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนประเทศ นั่นหมายความว่...

ท่ามกลางอากาศหนาวแบบเลขตัวเดียวผมกำลังปั่นจักรยานบนสะพานเหนือทะเลในเส้นทาง   ฌิมะนะมิไคโดเส้นทางจักรยานที่ถูกจัดอันดับโดย CNN ให้เป็นเส้นทางขี่จักรยานที่ดีสุดแห่งหนึ่งของโลก เส้นทางเชื่อมระหว่างเมืองโอะโนะมิชิถึงเมืองอิมะบะริผ่านเกาะทั้งเจ็ด ปั่นข้ามสะพานทั้งหกที่ขนานไปกับทางด่วนสลับกับการปั่นบริเวณรอบเกาะระยะทางรวมกว่า 70 กิโลเมตร จุดเริ่มของเส้นทางจักรยานแห่งนี้เกิดจากหน่วยงานของรัฐต้องการตัดถนนเชื่อมระหว่างภูมิภาค ประชาชนจึงเสนอให้ทำทางจักรยานควบคู่กันไปด้วยเพื่อจะได้เป็นแหล่งท่องเที่ยวแห่งใหม่ของประเทศ หน่วยงานของรัฐจึงได้เพิ่มทางสำหรับจักรยานบนสะพาน ส่วนบริเวณเส้นทางปั่นรอบแต่ละเกาะใช้วิธีตีเส้นสีฟ้าพร้อมบอกระยะทางจุดหมายปลายทางที่เหลือเราก็แค่ปั่นไปทางสีฟ้ารับรองไม่มีหลง แต่ละเกาะก็สร้างเรื่องราวชูของดีที่มีอยู่ อาทิแหล่งท่องเที่ยว หัตถกรรม งานศิลปะ สินค้าเกษตร ของกิน สร้างเป็นเรื่องราวให้ผู้คนสนใจ ร้านค้าแต่ละร้านเริ่มปรับตัวร้านค้าไหนยินดีให้นักปั่นแวะพักก็จะทำที่จอดจักรยาน เตรียมที่สูบลม หรือบริการห้องน้ำแก่นักปั่นปรากฏว่าได้ผลตอบรับดีเกินคาดจากนักท่องเ...

สี่ปีผ่านไปกับการย้ายถิ่นจากเมืองกรุงมาอยู่หมู่บ้านจัดสรรแห่งหนึ่งย่านสันกำแพงสายใหม่  สภาพแวดล้อมในโครงการนั้นเงียบสงบตามวิถีชีวิตของผู้คนที่ต้องตื่นเช้าออกไปทำงานเย็นค่ำจึงได้เข้าบ้าน วิถีชีวิตแบบนี้ทำให้ความสัมพันธ์และการรู้จักกันของคนในชุมชนมีลักษณะแบบคนในเมืองใหญ่ไม่ค่อยสนใจกันมากอาจรู้จักเพียงเพื่อนบ้านหลังติดกันเท่านั้น เกือบทุกหมู่บ้านจัดสรรก็มีวิถีชีวิตของผู้คนในลักษณะนี้ แตกต่างกับชุมชนหรือหมู่บ้านในแบบดั้งเดิมที่ไม่ใช่โครงการจัดสรรในแบบทุกวันนี้ คนในชุมชนมีปฏิสัมพันธ์กันมีผู้ใหญ่บ้านหรือหัวหน้าชุมชน มีการกระจายข่าว จับกลุ่มพูดคุย แลกเปลี่ยนสินค้า ช่วยเหลือดูแลกัน แต่ทุกอย่างนั้นถูกปรับเปลี่ยนไปตามยุคสมัย แต่เมือไม่นานมานี้หมู่บ้านจัดสรรที่ผมอยู่เปลี่ยนไปด้วยไลน์ หมู่บ้านจัดสรรที่ผมอยู่ได้เปิดกรุ๊ปไลน์สำหรับค้าขายมาได้ประมาณ 4 เดือน ปัจจุบันมีสมาชิกร่วมกรุ๊ปมากกว่าสี่ร้อยคนเปิดให้ค้าขายเฉพาะคนในหมู่บ้าน เป็นตลาดค้าขายออนไลน์ทีคึกคักตลอดทั้งวัน เป็นเศรษฐกิจชุมชนใหม่ในโลกยุคดิจิตอล เป็นหนึ่งในวิถีเศรษฐกิจพอเพียงโดยใช้โซเชียเน็ตเวิรค์ เริ่มต้นจากคนในหมู่บ้านเอา...